Στην "Εφημερίδα των Συντακτών" της 7ης Απριλίου 26.
https://www.efsyn.gr/stiles/apopseis/507148_stena-toy-ormoyz-i-ellada-fainetai-paroysa-alla-me-poia-epirroi
Η πρωτοβουλία του Ηνωμένου Βασιλείου για τη συγκρότηση
ενός πολυμερούς σχήματος χωρών με στόχο την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο
Στενό του Ορμούζ εξελίσσεται ταχύτατα σε μια δυναμική και πολυεπίπεδη
διαδικασία.
Οι τελευταίες πληροφορίες φέρνουν και την Ελλάδα να
συμμετέχει στη διευρυμένη ομάδα κρατών που λαμβάνουν μέρος στις σχετικές
διαβουλεύσεις. Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα είναι η διαπραγματευτική δύναμη και η
θέση της χώρας εντός αυτής της αρχιτεκτονικής.
Το σχήμα που διαμορφώνεται φαίνεται να μην είναι ενιαίο.
Από τη μία πλευρά, ένας σαφής πυρήνας χωρών —μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο
Βασίλειο, η Γαλλία και άλλοι βασικοί δυτικοί παίκτες— καθορίζει το πλαίσιο και
τις βασικές κατευθύνσεις. Από την άλλη, μια ευρύτερη ομάδα κρατών συμμετέχει σε
μια διαδικασία διεύρυνσης, χωρίς να είναι σαφές σε ποιο βαθμό συνδιαμορφώνει
τις αποφάσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα φαίνεται να εντάσσεται
περισσότερο στη δεύτερη κατηγορία.
Και αυτό για όσους παρακολουθούν τη διαφοροποίηση της
Ελλάδας από βασικούς προσανατολισμούς της ΕΕ, δεν είναι απλώς σύμπτωση.
Η διάκριση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η
πρωτοβουλία μετατοπίζεται από το διπλωματικό επίπεδο πλέον και προς
επιχειρησιακές επιλογές. Οι συζητήσεις δεν περιορίζονται μόνον σε γενικές αρχές
περί ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, αλλά επεκτείνονται σε συγκεκριμένα σενάρια:
ναρκοκαθαρισμός, συνοδεία εμπορικών πλοίων και, ενδεχομένως, καθορισμός κανόνων
εμπλοκής. Με άλλα λόγια, το σχήμα τείνει να αποκτήσει χαρακτηριστικά μιας
«συμμαχίας προθύμων».
Σε αυτό το σημείο ανακύπτει μια εμφανής αντίφαση στην
ελληνική στάση. Από τη μία πλευρά, η χώρα συμμετέχει —έστω και τελευταία στιγμή
σε επίπεδο διεύρυνσης— σε μια διαδικασία που ενδέχεται να οδηγήσει σε
επιχειρησιακή παρουσία στην περιοχή. Από την άλλη, η ίδια η κυβέρνηση έχει
ξεκαθαρίσει στα λόγια ότι η Ελλάδα δεν προτίθεται να εμπλακεί σε στρατιωτικές
επιχειρήσεις στο Στενό του Ορμούζ, αν και με δηλώσεις του Υπουργού κου Δένδια
δείχνει μια έμμεση εμπλοκή στη πολεμική αυτή διένεξη.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι εύλογο: ποια είναι,
τελικά, η στρατηγική της Ελλάδας;
Η απάντηση δεν είναι προφανής. Αντίθετα, δημιουργείται η
εντύπωση μιας πολιτικής που επιδιώκει να ισορροπήσει μεταξύ παρουσίας και
αποστασιοποίησης — μιας συμμετοχής χωρίς πλήρη δέσμευση, αλλά και χωρίς
αντίστοιχη δυνατότητα επιρροής. Σε αυτή τη συνθήκη, το διπλωματικό κεφάλαιο της
χώρας φαίνεται να αναλώνεται στην επιβεβαίωση διαφορετικών ευθυγραμμίσεων ως
παρακολούθημα περισσότερο, χωρίς να εξασφαλίζεται ότι μεταφράζεται σε
ουσιαστικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων.
Η διάσταση της ναυτιλίας καθιστά το ζήτημα ακόμη πιο
κρίσιμο. Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί κομβικό σημείο για τη διακίνηση ενέργειας
και εμπορευμάτων, με άμεση επίπτωση στον ελληνόκτητο στόλο αλλά και στην
ασφάλεια για τους ναυτικούς. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα θα επηρεάσουν
άμεσα το κόστος, τον κίνδυνο και τη βιωσιμότητα των θαλάσσιων μεταφορών. Σε
αυτό το περιβάλλον, η απλή συμμετοχή δεν επαρκεί.
Η Ελλάδα βρίσκεται, λοιπόν, μπροστά σε ένα στρατηγικό
δίλημμα: θα επιδιώξει να μετατρέψει την παρουσία της σε πραγματική επιρροή ή θα
παραμείνει μέρος διαφόρων σχημάτων τα οποία παρακολουθεί και στα οποία άλλοι
καθορίζουν τους όρους;
Διότι, τελικά, το θέμα είναι αν η Ελλάδα βρίσκεται σε τραπέζια όπου
λαμβάνονται οι αποφάσεις — και όχι απλώς ως οπαδός θεατής των εξελίξεων.
